همانگونه که می دانید مسئولیت اصلی سلامت کارکنان بر عهده کارفرما می باشد. کارفرمایان نیز از طریق موارد قانونی پیش بینی شده با استخدام کارشناسان بهداشت حرفه ای این مهم را به سرانجام می رساند. موردی که همواره برای کارفرمایان و متخصصان بهداشت حرفه ای باید حائز اهمیت باشد، اجرای دقیق شرح وظایف پیش بینی شده در جهت نیل به هدف تامین و حفظ سلامت نیروی کار می باشد.

قبل از بررسی شرح وظایف مهندسین بهداشت حرفه ای شاغل در صنایع اجازه بدید کمی در مورد اهمیت بهداشت حرفه ای در صنایع صحبت کنیم.

چرا بهداشت حرفه ای؟

اگر مدیریت را انجام کارهای ضروری برای موفقیت سازمان بدانیم، آنگاه یکی از مهم ترین بخش ها به سلامت نیروی کار، حفظ و ارتقاء آن تعلق پیدا می کند. این بخش در واقع تعریف بهداشت حرفه ای نیز می باشد.

بیراه نیست اگر بگویم هزینه های رعایت نکردن اصول بهداشت حرفه ای که بر سازمان تحمیل می شود می تواند برابر با از پای در آمدن سازمان باشد. به عنوان مثال یک حادثه منجر به فوت می تواند سبب از دست رفتن 6000 روز کاری شود.از سوی دیگر سازمان ها ملزم به رعایت اصول بهداشت حرفه ای می باشند زیرا جامعه باید سالم بماند حتی اگر یک شرکت نخواهد این گونه باشد. گذشته از این موارد حس انسان دوستی نیز ایجاب می کند از انسان ها در برابر بیماری ها و حوادث محافظت به عمل آید.

اهمیت سلامت شاغلین وقتی بیشتر مشخص می شود که بدین نکته توجه کنیم نیمی از وقت انسان ها در طول زندگی در هنگام کار صرف می شود. به طور خلاصه بهداشت حرفه ای برای کارگران سبب افزایش روحیه، کاهش فشار کار، کاهش بیماری ها و جراحات و ... و برای کارفرمایان سبب کاهش حوادث، افزایش کیفیت محصولات، کاهش خطاها، کاهش مخارج غرامت و ... می شود.

اهمیت بهداشت حرفه ای مخصوصا در دوران پاندمی کووید 19 بیش از بیش مشخص گردید تا جایی که شعار روز جهانی بهداشت حرفه ای با عنوان "پیش بینی، آمادگی و مقابله با بحران با سرمایه گذاری مقاوم در سیستم های ایمنی و بهداشت حرفه ای " تعیین شده است. هزینه برای سیستم های بهداشت حرفه ای درست مانند یک سیستم پس انداز قوی در نهایت به نفع تمام ارکان کار خواهد بود.

حال که با اهمیت بهداشت حرفه ای آشنا شدید اجازه بدید وظایف کارشناس بهداشت حرفه ای شاغل در صنایع را با هم بررسی کنیم.

وظایف کارشناس بهداشت حرفه ای :

  • آشنایی با وضعیت بهداشت محیط کار و وضع عمومی کارگاه ( آشنایی با فرایند کاری )

در این بخش متخصص بهداشت حرفه ای موظف است با تمام فرایند کارگاه یا کارخانه آشنایی کامل پیدا کند، یک برنامه مدیریت ریسک موفق تنها از طریق شناسایی و تسلط کامل کارشناس بهداشت حرفه ای به فرایندهای کار ممکن است. ضروری است که کارفرما و مدیران ارشد بخش ها مساعدتهای لازم برای شناسایی دقیق این بخش را به کارشناس بهداشت حرفه ای صنعت ارائه دهند.

  • کنترل عملیات از طریق انجام بازدیدهای منظم از قسمت های مختلف و شناسایی عدم انطباق ها

در این بخش کارشناس باید از طریق ابزارهای کنترلی مانند چک لیست های تخصصی، برنامه مدیریت و ارزیابی ریسک عدم انطباق های محل کار ( عدم برآورده شدن الزامات قانونی و استاندارد ها ) را شناسایی نماید.

  • سنجش، پایش، مستند سازی، بررسی و ارزشیابی مستمر عوامل زیان آور محیط کار

حفظ و ارتقاء سلامت کارکنان تنها از طریق کنترل مستمر عوامل زیان آور محیط کار ممکن است، در این بخش کارشناس بهداشت حرفه ای صنعت موظف است با همکاری کارفرما و مدیریت ارشد از شرکت ها ارائه دهنده خدمات بهداشت حرفه ای دعوت به عمل آورد تا برنامه سنجش و اندازه گیری عوامل زیان آور محیط کار قبل از برنامه معاینات شغلی سالیانه انجام شود.

  • صدور اقدام اصلاحی برای عوامل زیان آور و پیگیری اجرا طرح، برنامه های بهداشتی

با انجام برنامه سنجش عوامل زیان آور وظیفه مهندس بهداشت حرفه ای صنعت به پایان نمی رسد بلکن ضروری است ایشان نقاط عدم انطباق ها گزارش ها را شناسایی و راهکار اصلاحی لازم را به مدیریت ارشد سازمان ارائه نماید. در شرکت آرتا بهبود ایمن به عنوان یکی از شرکت های پیشرو در زمینه خدمات اندازه گیری عوامل زیان آور در گزارش تخصصی آلاینده سنجی برای سهولت صنایع و کارشناسان بهداشت حرفه ای بخشی مختص این امر تخصیص داده شده است هرچند صنعت همواره می تواند پس از سنجش عوامل زیان آور از خدمات مشاوره ای آرتا به رایگان استفاده نماید.

  • نظارت بر حسن اجرای قوانین شورای عالی حفاظت فنی و وزارت بهداشت

مهندس بهداشت حرفه ای صنعت موظف می باشد با شناخت دقیق قوانین مراجع قانون گذار مخصوصا وزارت بهداشت و وزارت کار بر حسن اجرای این قوانین نظارت نماید و مانع ایجاد عدم انطباق در سازمان شود.

  • برگزاری دوره های آموزشی بهداشت حرفه ای

ایمنی و بهداشت حرفه ای وظیفه ای همگانی می باشد و سازمانی در این زمینه موفق خواهد بود که دارای فرهنگ موثر و پیشرفته بهداشت حرفه ای باشد. این مهم از طریق آموزش امکان پذیر است.

  • برگزاری جلسات کمیته حفاظت فنی

اجرای موفق طرح و برنامه های بهداشت حرفه ای تنها در سایه حمایت های مدیریت ارشد ممکن است، متخصص بهداشت حرفه ای موظف هست به عنوان دبیر کمیته حفاظت فنی موارد لازم را جمع آوری و جلسات را برگزار نماید.

  • تدوین برنامه عملياتی ساليانه فعاليتهای مرتبط با بهداشت حرفه اي

کارشناس بهداشت حرفه ای صنعت موظف است  با اسـتفاده از مستندات موجود مانند نتایج آلاینده سنجی و پرونده های طب کار پرسنل، نتایج برنامه ارزیابی ریسک و .... برنامه عملیاتی بهداشت حرفه ای صنعت را تدوین و به تایید مدیریت ارشد سازمان برساند.

  • بررسي، تجزيه وتحليل و ارسال نتايج اندازه گيري عوامل زيان آور محيط كار به شبکه بهداشت مربوطه

کارشناس بهداشت حرفه ای صنعت پس از اجرای برنامه آلاینده سنجی صنعت باید نتایج اندازه گیری و اقدامات انجام شده در خصوص آن را به شبکه بهداشت مربوط ارسال نمایید.

  •  همکاری با شرکت های ارائه دهنده خدمات بهداشت حرفه ای و طب کار جهت برنامه ریزی اجرای سنجش آلاینده های محیط کار و معاینات ادواری

به عنوان بخش اصلی برنامه های بهداشت حرفه ای کارشناس بهداشت حرفه ای موظف به نظارت و همکاری کامل با شرکت های ارائه دهنده خدمات اندازه گیری عوامل زیان آور و طب کار می باشد.

  • همکاری با شبکه های بهداشت و اداره کار مربوطه منطقه تحت پوشش

کارشناسان بهداشت حرفه ای صنایع موظف به همکاری با اداره کار و شبکه بهداشت منطقه و ارائه آمار و اطلاعات لازم به این مراکز می باشند.